Bắt đầu lại thời hiệu thừa kế

I. Bắt đầu lại thời hiệu thừa kế

Điều 157 BLDS 2015 quy định: “Thời hiệu khởi kiện vụ án dân sự bắt đầu lại trong trường hợp sau đây:

a) Bên có nghĩa vụ đã thừa nhận một phần hoặc toàn bộ nghĩa vụ của mình đối với người khởi kiện;

b) Bên có nghĩa vụ thừa nhận hoặc thực hiện xong một phần nghĩa vụ của mình đối với người khởi kiện;

c) Các bên đã tự hòa giải với nhau.”

Đối với thời hiệu thừa kế: Các đồng thừa kế sẽ phát sinh nghĩa vụ với nhau trong trường hợp khối di sản đang thuộc một hoặc một số người thừa kế quản lý, sử dụng khi mà đáng ra các đồng thừa kế đều được hưởng. Điều này làm phát sinh nghĩa vụ phải trả lại phần thừa kế không thuộc về mình cho người khác của những người thừa kế đang chiếm giữ di sản và phát sinh quyền yêu cầu thực hiện nghĩa vụ của những người thừa kế đang không chiếm giữ di sản.

Tranh chấp phát sinh nếu những người đang chiếm giữ di sản không tự nguyện trao trả, các bên không tự thỏa thuận được phần thừa kế của mình, khi đó sẽ khởi kiện ra Tòa án. Lúc này, có thể áp dụng khoản 1 Điều 157 blds 2015 để xác định có xảy ra các trường hợp luật định để bắt đầu lại thời hiệu khởi kiện hay không.

Nếu người thừa kế có nghĩa vụ phải trao trả một phần di sản thừa nhận một phần hoặc toàn bộ nghĩa vụ của mình đối với người thừa kế không chiếm giữ di sản nhưng không thực hiện đúng như thỏa thuận thì thời hiệu thừa kế sẽ được tính từ ngày sau ngày có thỏa thuận.

Nếu người thừa kế có nghĩa vụ đã thừa nhận trao trả một phần di sản cho người thừa kế có quyền, thực hiện xong một phần nghĩa vụ của mình nhưng không tiếp tục thực hiện thì thời hiệu thừa kế cũng được bắt đầu lại. Việc thừa nhận hoặc thực hiện một phần không phụ thuộc vào việc đã khởi kiện hay chưa đều được bắt đầu lại thời hiệu.

Đối với hai trường hợp trên người đang quản lý, chiếm giữ di sản phải công nhận di sản chưa chia, công nhận quyền được hưởng di sản của các thừa kế khác.

Nếu các bên tranh chấp đã hòa giải với nhau thỏa thuận được việc phân chia di sản nhưng sau đó có một bên không thực hiện hoặc thực hiện không đúng với thỏa thuận dẫn đến tranh chấp và khởi kiện ra Tòa án thì thời hiệu cũng được bắt đầu lại vào ngày sau ngày thỏa thuận. Việc hòa giải của các thừa kế với nhau phải thể hiện ở việc thỏa thuận cụ thể về cách thức phân chia một phần hoặc toàn bộ di sản. Nếu trong quá trình thỏa thuận, các thừa kế đang quản lý, chiếm hữu di sản đồng ý phân chia khối của sản nhưng các thừa kế không thống nhất được phương thức phân chia thì cũng không được coi là hòa giải thành.

Trong trường hợp các thừa kế không coi tài sản là cả sản mà thỏa thuận rõ là tài sản chung thì không áp dụng thời hiệu cũng như không áp dụng Điều 157 BLDS năm 2015 mà áp dụng các quy định về chia tài sản chung khi có tranh chấp.

Việc bắt đầu lại thời hiệu khởi kiện được xác định theo nguyên tắc được quy định tại Khoản 2 Điều 157 BLDS năm 2015, đó là bắt đầu lại kể từ ngày tiếp theo sau ngày xảy ra một trong các sự kiện nêu trên.Ví dụ ngày 19/1/2018, các bên thỏa thuận việc phân chia thừa kế với nội dung ông A đang chiếm giữ quản lý di sản phải giao cho ông B, bà C, ông D là những người thừa kế kỷ phần của mỗi người. Ông A sau đó không thực hiện theo đúng thỏa thuận khi ông B khởi kiện ra Tòa án thì thời hiệu sẽ được tính từ ngày 20/7/2018.

Bắt đầu lại thời hiệu thừa kế cũng được áp dụng với các yêu cầu của bên có quyền đối với yêu cầu người thừa kế thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại.

II.Quyền yêu cầu áp dụng thời hiệu trong các vụ án tranh chấp về thừa kế

Tòa án chỉ được áp dụng thời hiệu nếu có yêu cầu của một bên hoặc các bên trong quan hệ dân sự, không có quyền chủ động xem xét vấn đề thời hiệu.

Trường hợp có yêu cầu áp dụng thời hiệu thì phải đưa ra trước khi Tòa án cấp sơ thẩm ra bản án, quyết định giải quyết vụ việc.

Quy định chung về thời hiệu này cũng được áp dụng đối với thời hiệu thừa kế. Đối với tranh chấp thừa kế, quy định về áp dụng thời hiệu sẽ như sau nếu một người thừa kế khởi kiện yêu cầu chia đi sản khi thời hiệu khởi kiện thừa kế 30 năm đối với bất động sản, 10 năm đối với động sản đã hết nhưng người thừa kế đang quản lý tài sản không có yêu cầu Tòa án áp dụng thời hiệu thì Tòa án vẫn xem xét giải quyết và chấp nhận chia cá sản cho những người thừa kế. Khi hết thời hiệu yêu cầu phân chia di sản thì di sản có thể thuộc về người thừa kế đang quản lý di sản đó nhưng người này đã từ chối xác lập quyền sở hữu theo thời hiệu thì di sản vẫn được phân chia theo nguyên tắc thông thường cho những đồng thừa kế khác.

 Liên hệ: 0929 965 222
 668 Lê Lợi – Hoàng Văn Thụ – TPBG
FB: Luật sư Bắc Giang – Luật Minh Huy

Xem thêm: Áp dụng các loại thời hiệu thừa kế