Quy định về việc thay đổi họ cho con

I. Điều kiện thay đổi họ:

Theo quy định tại Điều 27 của BLDS năm 2015 thì cá nhân có quyền yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền công nhận việc thay đổi họ trong trường hợp sau đây:

Điều 27. Quyền thay đổi họ

1. Cá nhân có quyền yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền công nhận việc thay đổi họ trong trường hợp sau đây:

a) Thay đổi họ cho con đẻ từ họ của cha đẻ sang họ của mẹ đẻ hoặc ngược lại;

b) Thay đổi họ cho con nuôi từ họ của cha đẻ hoặc mẹ đẻ sang họ của cha nuôi hoặc họ của mẹ nuôi theo yêu cầu của cha nuôi, mẹ nuôi;

c) Khi người con nuôi thôi làm con nuôi và người này hoặc cha đẻ, mẹ đẻ yêu cầu lấy lại họ cho người đó theo họ của cha đẻ hoặc mẹ đẻ;

d) Thay đổi họ cho con theo yêu cầu của cha đẻ, mẹ đẻ hoặc của con khi xác định cha, mẹ cho con;

đ) Thay đổi họ của người bị lưu lạc đã tìm ra nguồn gốc huyết thống của mình;

e) Thay đổi họ theo họ của vợ, họ của chồng trong quan hệ hôn nhân và gia đình có yếu tố nước ngoài để phù hợp với pháp luật của nước mà vợ, chồng người nước ngoài là công dân hoặc lấy lại họ trước khi thay đổi;

g) Thay đổi họ của con khi cha, mẹ thay đổi họ;

h) Trường hợp khác do pháp luật về hộ tịch quy định.

2. Việc thay đổi họ cho người từ đủ chín tuổi trở lên phải có sự đồng ý của người đó.

3. Việc thay đổi họ của cá nhân không làm thay đổi, chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự được xác lập theo họ cũ.

II.Trình tự, thủ tục thay đổi họ, tên

1.Thủ tục thay đổi họ cho con từ họ cha đẻ sang mẹ đẻ và thay đổi tên cho con

Theo quy định tại Khoản 1 Điều 88 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 thì “Con sinh ra trong thời kỳ hôn nhân hoặc do người vợ có thai trong thời kỳ hôn nhân là con chung của vợ chồng”. BLDS năm 2015 quy định, người đại diện theo pháp luật bao gồm: Cha mẹ đối với con chưa thành niên. Tương tự, tại Điều 73 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 cũng nêu rõ, cha mẹ là người đại diện theo pháp luật của con chưa thành niên.

Theo Khoản 1 Điều 7 Nghị định số 123/2015/NĐ-CP việc thay đổi họ cho người dưới 18 tuổi được thực hiện theo yêu cầu của cha, mẹ của người đó. Đối với việc thay đổi họ cho người từ đủ 9 tuổi trở lên thì phải có ý kiến đồng ý của người đó thể hiện trong Tờ khai. Trường hợp vợ chồng đã ly hôn và một trong hai bên không nuôi con nhưng việc này không làm ảnh hưởng đến quyền của người cha hoặc mẹ (người không nuôi con) đối với đứa con chung. Do đó, nếu vợ hoặc chồng (người không trực tiếp nuôi con) không đồng ý với việc thay đổi họ, tên cho con thì người trực tiếp nuôi con cũng không thể thay đổi họ, tên cho con được. Theo đó, khi muốn thay đổi họ, tên cho con thì cha mẹ cần phải thỏa thuận và việc đồng ý phải được thể hiện bằng văn bản, kể cả khi 2 vợ chồng đã ly hôn. Như vậy, việc thay đổi họ, tên cho người chưa thành niên được thực hiện theo yêu cầu của cha, mẹ ngoài những căn cứ quy định tại Điều 27, 28 BLDS năm 2015 thì phải có sự đồng ý của cả cha và mẹ của người con dưới 18 tuổi.

Để thay đổi họ, tên của con dưới 9 tuổi thì cha và mẹ phải thỏa thuận thống nhất và ghi rõ sự đồng ý trong tờ khai xin thay đổi họ, tên cho con.

Để thay đổi họ, tên của con từ đủ 9 tuổi đến dưới 18 tuổi ngoài cha, mẹ đồng ý yêu cầu thì còn cần phải có sự đồng ý của người con.

Trong trường hợp thay đổi họ, tên cho con có tuổi lớn hơn 18 tuổi thì hiện tại pháp luật không có quy định về việc thay đổi họ, tên cần có sự đồng ý của cha, mẹ. Do đó trong trường hợp này thì con không cần có sự đồng ý của bố mẹ và có thể liên hệ trực tiếp tại UBND cấp huyện nơi đăng ký khai sinh trước kia hoặc nơi đang cư trú hiện nay để thực hiện thủ tục thay đổi họ, tên.

Thẩm quyền đăng ký việc thay đổi họ, tên theo quy định tại Điều 27 Luật Hộ tịch năm 2014, UBND cấp xã, nơi đã đăng ký khai sinh trước đây hoặc nơi cư trú của cá nhân có thẩm quyền giải quyết việc thay đổi, cải chính hộ tịch cho người dưới 14 tuổi. Khoản 3 Điều 46 Luật Hộ tịch năm 2014 quy định UBND cấp huyện nơi đã đăng ký khai sinh trước đây hoặc nơi cư trú của cá nhân có thẩm quyền giải quyết việc thay đổi, cải chính hộ tịch cho người từ đủ 14 tuổi trở lên.

Về thủ tục đề nghị đổi họ, tên

Theo quy định của Điều 28 Luật Hộ tịch năm 2014 quy định thì người yêu cầu đăng ký thay đổi họ, tên nộp tờ khai theo mẫu quy định, giấy khai sinh bản chính và một số giấy tờ liên quan khác như gia phả dòng họ, thẻ căn cước, hồ sơ đăng hồ sơ cán bộ, chúng minh thư, sổ hộ khẩu,… cho cơ quan đăng ký hộ tịch

Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ giấy tờ theo quy định tại Khoản 1 Điều này, nếu thấy việc thay họ, tên là có cơ sở, phù hợp với quy định của pháp luật dân sự và pháp luật có liên quan, công chức Tư pháp – hộ tịch ghi vào Sổ hộ tịch, cùng người yêu cầu đăng ký thay đổi họ, tên ký vào Sổ hộ tịch và báo cáo Chủ tịch UBND cấp xã hoặc Chủ tịch UBND cấp huyện cấp trích lục cho người yêu cầu.

Trường hợp cần phải xác minh thì thời hạn được kéo dài thêm không quá 03 ngày làm việc. Trường hợp đăng ký thay đổi họ, tên không phải tại nơi đăng ký hộ tịch trước đây thì UBND cấp xã, UBND cấp huyện phải thông báo bằng văn bản kèm theo bản sao trích lục hộ tịch đến UBND nơi đăng ký hộ tịch trước đây để ghi vào Sổ hộ tịch.

Trường hợp nơi đăng ký hộ tịch trước đây là Cơ quan đại diện thì UBND cấp xã nơi thực hiện việc thay đổi họ, tên cho người dưới 14 tuổi phải thông báo bằng văn bản kèm theo bản sao trích lục hộ tịch đến Bộ Ngoại giao để chuyển đến Cơ quan đại diện ghi vào Sổ hộ tịch.

2. Thủ tục thay đổi họ tên cho con nuôi

Quyền được thay đổi họ, tên đối với con nuôi được quy định tại Điểm b, c Khoản 1 Điều 27 và Điểm b Khoản 1 Điều 28 BLDS năm 2015 thay đổi họ, tên cho con nuôi theo yêu cầu của cha mẹ nuôi, hoặc của cha mẹ đẻ khi có quyết định công nhận việc nhận nuôi con nuôi, hoặc thôi làm con nuôi người khác.

UBND cấp xã, cấp huyện nơi đã đăng ký khai sinh cho con trước đây hoặc nơi cư trú của cá nhân có thẩm quyền giải quyết việc thay đổi họ, tên.

Người yêu cầu đăng ký thay đổi họ, tên nộp tờ khai theo mẫu quy định và giấy tờ liên quan cho cơ quan đăng ký hộ tịch, đặc biệt là giấy tờ minh chứng việc nhận con nuôi hoặc thôi làm con nuôi.

TT 23- Tờ khai đăng ký thay đổi, cải chính, bổ sung hộ tịch, xác định lại dân tộc

Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ giấy tờ theo quy định, nếu thấy việc thay đổi họ, tên là có cơ sở, phủ hợp với quy định của pháp luật dân sự và pháp luật có liên quan, công chức tư pháp – hộ tịch ghi vào sổ hộ tịch, cùng người yêu cầu đăng ký thay đổi, cải chính hộ tịch ký vào Sổ hộ tịch và báo cáo Chủ tịch UBND cấp xã hoặc Chủ tịch UBND cấp huyện cấp trích lục cho người yêu cầu Trường hợp cần phải xác minh thì thời hạn được kéo dài thêm không quá 03 ngày làm việc.

 Liên hệ: 0929 965 222
 668 Lê Lợi – Hoàng Văn Thụ – TPBG
FB: Luật sư Bắc Giang – Luật Minh Huy

Xem thêm: Cần phải làm gì khi nhận được đơn khởi kiện?